Превзедено од makfax.com.mk

За 11 дена во Државниот инспекторат за труд стигнале 248 претставки за неисплатен регрес за годишен одмор. Директорот на Инспекторатот, Аљајдин Хавзиу, вели дека инспекторите прават вонредни контроли и уверува дека ќе се постапи по секоја поднесена претставка.

„До 11 .1. 2019 во сите подрачни единици, вклучувајќи ја и дирекцијата, поднесени се 248 претставки за исплата на регрес за годишен одмор. Претставките се укажување дека нешто не е во ред. Инспекторите во текот на целата година имаат обврска при контролата да утврдат дали работодавецот исплатил регрес, ова сега е наезда од претставки оти луѓето мислат дека само сега може да се контролира и да се исплати, но за К15 ние зборуваме цела година. Тоа е дел од нашите редовни контроли. Оваа бројка од 248 ќе биде многу поголема оти неисплатен регрес утврдуваме и во редовните контроли“, изјави директорот Хавзиу за „Макфакс“ и нагласи дека бројот на претставки во Инспекторатот е зголемен во однос на лани во истиот период.

Онаму каде што ќе утврдат дека не е исплатен регрес, инспекторите му оставаат рок на работодавецот да го исплати, па ако не го исплати, се поведува прекршочна постапка. Сумирани резултати од вонредните контроли во компаниите директорот Хавзиу очекува до крајот на следниот месец.

„Се постапува во континуитет, ќе имаме податоци за овие претставки на крајот на февруари оти до тогаш треба да заврши и контролниот надзор. Во моментот не можеме со точност да кажеме по колку претставки е постапено, но со сигурност можам да кажам дека ќе се постапи по сите. По 15 февруари, ќе знаеме за колку од нив колку се донесени решенија за исплата на годишен регрес, не може 248 претставки во еден ден да се решат“, вели директорот Хавзиу.

Вонредни контроли прават 102 инспектори од 32 подрачни единици и од дирекцијата во Скопје. Директорот Хавзиу смета дека и тие, исто како и другите инспекторати, имаат недостиг од кадар, но вели дека тоа не е пресудно за работата на Инспектарот.

„И илјада инспектори да имаме, а немаме свест во општеството, и тие ќе бидат малку. Имаме недостиг на инспектори. Во планот имаме одобрено 10 вработувања во 2019 година, но исто толку инспектори во текот на годината ќе заминат во пензија. Нам ни недостигаат и ќе ни недостигаат инспектори. Со повеќе инспектори ќе го скратиме времето од пријавување до реализација. Јас се надевам дека ќе најдеме решение за вработувањата“, рече директорот Хавзиу.

За олеснување на процесот на контрола во компаниите, Државниот инспекторат за труд и Инспекцискиот совет подготвуваат „чекинг-листи“ со помош на кои секој работодавец може сам да си направи инспекција за десет основни работи што треба да ги има секоја компанија. Кога во инспекција ќе доаѓаат инспекторите од Државниот инспекторат за труд, работодавците ќе може само да ја покажат потполнетата листа и да понудат документација што ќе го потврди тоа.

По претставките за неисплатен К15, кои се најмногубројни во овој период, во преостанатите месеци од годината вработените најмногу се жалат во Државниот инспекторат за труд за неисплатена прекувремена работа.

Минатата недела Владата го задолжи Државниот инспекторат за труд до крајот на февруари да изготви детаљна информација за исплатата на регресот за годишен одмор и за мерките што се преземени против компаниите што не исплатиле К15.

 

Да го заштитиме здравјето на вработените во услови на студен бран

  • Доктор – специјалист по медицина на трудот треба да ги има предвид работните места со ризик и работниците кои работат на отворено во услови на ниски температури:
    • Докторите, специјалисти по медицина на трудот мора да бидат соодветно информирани, обучени и подготвени за акција во услови на професионална експозиција на работниците на ниски температури, особено при работа на отворено, во зимскиот период.
    • Резултатите од проценката на ризик од работата на студени работни места треба да бидат достапни до Службите за медицина на трудот (СМТ) при оценувањето на индивидуалната здравствена состојба и на работната способност на експонираните работници, како и за утврдување превентивни мерки на конкретни работни места.
    • Службите за медицина на труд, ангажирани од работодавачот, имаат обврска за спроведување превентивни здравствени прегледи на работници кои работат во услови на ниска температура, согласно со Правилникот за видот, начинот и обемот на превентивни здравствени прегледи на вработените ( Сл.весник на РМ бр.171/2010 г.).
    • Службите за медицина на труд имаат обврска да обезбедат соодветни информации за работодавачите и за работниците кои работат во услови на ниска температура за постоечкиот ризик, како и за примената на соодветни мерки за справување со ризикот од ниски температури.
  • Препораки за работодавачите:
    • Да се воспостави политика и план на делување при работа, во услови на студ-ниски температури.
    • Да се препознаат условите на работа и работното место кои може да бидат опасни.
    • Да се контролираат условите на работа на работното место и да се преземат соодветни мерки за безбедност при работа.
    • Да се запознаат работниците со опасностите на кои се изложени при работа на отворено, на ниски температури, како и со мерките кои треба да се преземат со цел заштита на животот и здравјето на работниците.
    • Да се запознаат работниците со знаците и симптомите на заболувањата и со можните повреди предизвикани од студ.
    • Да се обезбеди основен прибор за прва помош и да се оспособат работниците за давање прва помош.
    • Да се советуваат работниците како соодветно да се облекуваат при студено, влажно и ветровито време, вклучувајќи облеката во слоеви, според променливите временски услови.
    • Во екстремно студени услови, да се обезбедат кратки прекини во работата во топли засолништа.
    • Да се организира работата во најтоплиот дел од денот и да се скратат периодите на работа надвор.
    • Да се избегнува исцрпување и замор на работниците, бидејќи енергијата ќе им биде потребна за зачувување на телесна топлина.
    • Да се користи аларм систем-работа во парови (а не изолирана индивидуална работа), за да може едниот работник кај другиот работник да ги препознае знаците на опасност.
    • Да се обезбедат топли и засладени напитоци.
    • Да се запомни дека работниците се соочуваат со зголемен ризик, доколку земаат одредени лекарства, ако се во слаба физичка кондиција или ако страдаат од одделни заболувања, како што се дијабет, хипертензија или други кардиоваскуларни заболувања.
  • Препораки за работниците:
    • Работниците треба соодветно да се информирани за опасностите на кои се изложени при работа на отворено, во услови на ниски температури, како и со мерките кои треба да се преземат со цел заштита на нивниот живот и здравје.
    • Работниците треба да се запознаени со знаците и со симптомите на заболувањата и повредите предизвикани од студ.
      • Работниците треба да се оспособени за давање прва помош и да ги применат следниве акции:
          – Веднаш да се соблече влажната облека и обувки.
        1. – Изложените делови на телото постепено да се затоплуваат на собна температура.
        1. – Да се даде топла напивка доколку работникот е при свест.
        1. – Доколку лицето е без пулс, да се пристапи кон реанимација и да се викне итна медицинска помош.
    • Треба да се користи слоевита, комотна и топла облека за студено, влажно и ветровито време, со капи (со заштита на откриените делови од главата и вратот, на пр. со поткапа или со марама и сл.), соодветни обувки (комотни и со добра изолација од студ и влага), чорапи (две рала, подобро да се од синтетика), ракавици (со добра изолација од студ и влага).
    • Треба да се консумираат поголеми количества топли, засладени напивки , а да се избегнуваат пијалаци со кофеин (на пр. кафе) и алкохол.
    • Треба да се консумираат редовни топли оброци со висококалорична вредност.

Имајќи предвид дека Државниот инспекторат за труд е орган кој согласно со закон е надлежен да врши инспекциски надзор над примената на правата и обврските на работниците и работодавачите утврдени со закон и колективен договор, во рамките на планираните активности во текот на јануари и февруари 2019 година, покрај кај останатите правни субјекти,  ќе изврши инспекциски надзор кај сите правните субјекти во областа на производство на текстил и чевли. При инспекцискиот надзор,  ќе се проверува  исплатата на регресот за годишен одмор (К15), кое право е утврдено со Спогодба за изменување и дополнување на Општиот колективен договор  за приватниот сектор  од областа на стопанството, во која е утврдено дека  работникот има право на регрес за годишен одмор во висина од најмалку 40% од основицата, под услов работникот да работел најмалку 6 месеци во календарската година кај ист работодавач.

Инспекцискиот надзор во областа на производство на  текстил и чевли е  од причини што најголем број на преставки  во изминатите години беа од работниците во наведените дејности.

Напоменуваме дека во случаите каде ќе се утврди дека не е постапено согласно законот и колективните догори, ДИТ ќе превземе мерки согласно законот.