Година/период Нето износ на минимална плата Бруто износ на минимална плата Начин на утврдување со Закон или со објава во Службен весник во кој се објавени висинитеОддели со различно ниво од висината утврдена на ниво на Републиката (нето-бруто)*
20128.050 12.265
Закон (Сл.Весник на РМ, бр. 11/12) 6.263-10.393
20138.050 12.268 Објава (Сл.весник на РМ, бр. 40/13) 6.859-10.990
2014 8.800 13.140 Закон (Сл.весник на РМ, бр. 30/14) 7.500-11.696**
2015 9.590 14.114 Закон (Сл.весник на РМ, бр. 30/14) 8.050-12.403
2016-VIII 2017 10.080 14.739 Закон (Сл.весник на РМ, бр. 30/14) 9.000-13.540
IX 2017-VI 2018 12.000 17.130 Закон (Сл.весник на РМ, бр. 132/17) Изедначена висина
VII 2018-III 2019 12.165 17.370 Објава (Сл.весник на РМ, бр. 126/18) Изедначена висина
IV 2019-XI 2019 12.507 17.943 Објава (Сл.весник на РСМ,бр. 59/19) Изедначена висина
XII 2019 14.500 20.997 Закон (Сл.весник на РСМ, бр.239/19) Изедначена висина
I 2020-III 2020 14.500 21.107 Закон (Сл.весник на РСМ, бр.239/19) Изедначена висина
IV, V, VI 2020 14.500 21.107 Уредба со законска сила (Сл.весник на РСМ, бр. 88/20) Изедначена висина
VII 2020-III 2021 14.934 21.776 Објава (Сл.весник на РСМ,бр. 75/20) Изедначена висина
IV 2021-III 2022 15.194 22.146 Објава (Сл.весник на РСМ, бр.80/21) /

* Согласно Законот за минимална плата во Република Македонија ( „Сл. весник на РМ,“ бр. 11/2012) во одделот производство на текстил, производство на обувки и производство на кожа и слични производи од кожа, висината на минималната плата се утврдува со коефициенти утврдени во Законот и тоа за 2012 година-0,778, за 2013 година -0,852.

**За 2014, 2015, 2016 заклучно со август 2017 година, висината е утврдена со Законот за изменување и дополнување на Законот за минимална плата ( „Сл. весник на РМ“ бр. 30/2014).

Директорката на Државниот инспекторат за труд, Јована Тренчевска, претседателот на ССМ, Дарко Димовски, Координаторот на канцеларијата на МОТ, Емил Крстановски и Наташа Мечкароска Симјаноска, проектен координатор на проектот, Зајакнување на социјалниот дијалог, одржа средба во просториите на Сојузот на синдикатите на Македонија.

На средбата се дискутираше за зајакнување на соработката помеѓу ДИТ и ССМ во поглед на постапувањето по пријавите на работниците за кршење на работничките права.

За таа цел, со поддршка на Меѓународната организација на труд се одвиваат активности за  креирање нова услуга – Мобилна апликација преку која работниците ќе можат до ССМ да доставуваат пријави за прекршување на законот и Колективниот договор, како и преземање на мерки од страна на ДИТ во заштита на работничките права.

Воедно, се дискутираше и за пријавите кои ССМ во изминатиот период ги доставува до Државниот инспекторат за труд за неисплатен регрес за годишен одмор, неисплатени плати, незаконски откази на договорите за вработување и слично.

Со цел продлабочување на соработката помеѓу Државниот инспекторат за труд и Сојузот на синдикати на Македонија меѓусебно се обврзаа да ги поттикнуваат работниците и  истовремено да ги охрабрат во пријавување на сите прекршувања за нивните права од работен однос.

Од денес на сила стапуваат нови позасилени мерки за непочитување на владините препораки за заштита од коронавирусот кои треба да ги применуваат државните инспекторати.
Директорот на Државниот инспекторат за труд вели дека нема повеќе предупредувања за работодавците кои ќе бидат пријавени дека не дозволиле работник со дете до 10 години да остане дома по воведувањето на препораката.

Во врска со заклучоците на Владата на Република Северна Македонија и препораките на Министерство за здравство, а со цел превенција од ширње на болеста COVID – 19 ( корона вирус ) се известуваат вработените кои имаат дете на возраст до 10 години, еден од родителите кој ќе се грижи за детето е ослободен од работните обврски.

За таа цел, работникот треба  писмено да го извести работодавачот дека ќе го користи правото на отсуство од работа поради грижа за детето при што ќе достави потврда / доказ издадена од детската градинка или од училиште, како и изјава дека другиот родител не го користи ова право.

Според заклучоците, право на отсуство од работа имаат и хронично болните работници, бремените жени и самохраните родители.

Воедно ги информираме вработените кои се спречени од работодавачите да го користат ова право, да го известат Државниот инспекторат за труд преку

  • Веб страната : dit.gov.mk ( 24 часа – 7 дена во неделата ),
  • Call центарот на 151 31 ( од 8, 30 до 16, 30 од понеделни до петок )
  • Телефонска линија 3116 – 110 од 8, 30 до 16, 30
  • Телефонска линија 3296 – 310 од понеделник до недела

( од понеделник до недела )

  • Мејлот prijava@mtsp.gov.mk

Превзеди документи:
Известување за Корона вирус
Документи за регулирање на отсуство
Прилог Изјава

 

Согласно Законот за безбедност и здравје при работа(„Службен весник на РМ’’ бр.53/13,137/13, 164/13,158/14,15/15,129/15,192/15 и 30/16) работодавецот е должен да  обезбеди соодветни услови на работа кои нема да го загрозат  животот и здравјето на работниците.

Со проценка на ризик се утврдуваат  работни места  на кои работникот може  да биде изложен на високи температури и/или топлинско зрачење  односно неповолни микроклиматски услови и се утврдуваат мерки кои работодавецот треба да ги превземе за намалување на ризикот на најмала можна мерка.

 

Доктор специјалист по медицина на труд

треба да ги има во предвид работните места со ризик од изложеност на високи температури

 

        Работни места на отворен простор:

градежни работници, земјоделци, градинари,работници во сообраќај.

работници кои изведуваат теренска работа, продавачи на отворени пазари,

пожарникари, полицајци, војници и др;

  Работни места во затворен простор:

Сите работни места кои не се климатизирани и каде што има експозиција на високи температури и топлинско зрачење;

Сите работници кои работат во услови на изложеност на високи температури, се изложени на  топлински стрес.  Топлински стрес  се дефинира како физичка и физиолошка реакција на работникот на  температурата  на која е изложен на неговото работно место.

Работодавецот не може да влијае на надворешните фактори како што се соларно зрачење, температура и влажност на воздухот, али може со соодветна примена на правилата на заштита  на работа, во голема мерка  да го избегне или намали ризикот од топлинскиот стрес.

 

  • Потребни се координирани, заеднички активности на ниво на претпријатието со кое докторот има склучено договор согласно Законот за безбедност и здравје при работа (Службен весник на РМ ’’бр. бр.53/13,137/13, 164/13,158/14,15/15, 129/15,192/15 и 30/16).

 

  • Во услови на топлотни бранови, доктор специјалист по медицина на трудот, покрај

редовните превентивни медицински прегледи, може да спроведе и вонредни прегледи

на вулнерабилни групи работници: работници со понапредната возраст, работници со зголемена телесна тежина,бремени работнички, хронично болни ( кардиоваскуларни , метаболни,респираторни, бубрежни, хепатални, гастроинтестинални и ЦНС заболувања  др.)

  • Индивидуални совети, препораки и едукативен пристап е неопходен, како и консултации со матичниот лекар во врска со препорачаната терапија и евентуален предлог за боледување.
  • Заедничката акција се остварува преку соработка на специјалистот по медицина на трудот, работодавецот и работниците;

 

  1. Препораки до работодавецот

 

  • Проверка на техничко-технолошки колективни мерки за заштита  (адекватна вентилација и по можност климатизација).
  • Контролирање на микроклиматските параметри;
  • Обезбедување на минимум една климатизирана просторија со функција на „засолниште” (каде вработените можат да се разладуваат извесен период во текот на работата);
  • Промени во организацијата на работниот процес ( работа во смени, ротација на работниците и сл.)
  • Избегнување на работа на отворено во за време на најтоплиот период на денот ( 11-17 часот) или нејзино редуцирање.
  • Редуцирање на тешка физичка работа; Почести паузи во текот на работата, разладување на  вработените со обезбедување на климатизирани простори и доволно разладени  течности  за пиење;
  • Смалување на интензитетот на работата и нормите во производството.
  • Избегнување на прекувремената работа. Прекин на работата при потреба;
  • Поттикнување на самопријавувањето на симптомите кај вработените;
  • Обезбедување на адекватни лични заштитни средства;
  • Внимателност со вулнерабилните вработени (постари работници, хронични болни, лица со прекумерна телесна тежина, бремени жени и др.) и нивно прераспределување (оние што не се во добра физичка кондиција да бидат преместени на полесни работни места);
  • Запознавање на работниците со ризикот на работното место од високи температури, можните штетни ефекти по здравјето  како и со мерките за работа на безбеден начин.
  • Запознавање на вработените со процесот на аклиматизација или адаптирање на организмот на високи температури кој делумно се постигнува за 7 дена, а комплетно за 20 дена( што треба да се има предвид при вклучување на неаклиматизиран работник во работниот процес );
  • Предупредување на вработените за зголемената опасност од несреќи при работа (пожари). Посебно внимание и надзор при работа со хемиски материи заради поголема опасност од интоксикација;

 

  1. Препораки до вработените
  • Правилен режим на исхрана со доволно минерали, белковини, витамини; -повеќе овошје, зеленчук, без многу масти.

Лесен оброк пред работа, дополнителен оброк во текот на работата, а најобилен и енергетски најсилен оброк  по завршената работа

  • Пиење течности , 2 л вода минимум дневно, при услови на големи горештини се препорачува земање 1 чаша вода на 20 мин. интервали,да не се користат напитоци со алкохол и кофеин (заради опасност од дехидратација);при засилено потење и интензивна физичка активност да се пие минерална вода ( со јаглендвеоксид и електролити) поради можен губиток не само на течности туку и на електролити
  • Земање лекови само во консултација со својот доктор
  • Соодветен режим на одмор со кратки паузи во текот на работата;
  • Доволно спиење дома;
  • Намалување на интензитетот на физичките активности, туширање и разладување.
  • На работа на отворено, во услови на изложеност на сончеви зраци да се користат креми за сончање со заштитетн фактор (30 и повеќе)

 

Користење на лични заштитни средства

  • Работната облека од лесна порозна ткаенина (од природни влакна, светла боја, памук, лен), а при работа на отворен простор – очила и капи и шешири со доволно голем обод за заштита на глава. Отстранување на облека која го смалува потењето. Менување на  облеката при значајно потење.

 

 Прва помош на работното место

  • Препознавање на симптоми за топлотно исцрпување или топлотен удар (исцрпеност, слабост, замор, главоболки, несвестица, бледило, вртоглавица, повраќање, вознемиреност, конфузија, колапс, конвулзии, шок)
  • Самопријавување на симптомите, грижа за колегите (будност за појава на симптоми)
  • Оние кои што имаат симптоми не смее да се дозволи да одат дома додека не се стабилизираат (најголемиот бројна смртни случаи од топлотен удар се случуваат на пат за дома)
  • Согласно законска регулатива, неопходна е едукација на одредени работници за пружање прва помош.

Работник кој има здравствени тешкотии поради  изложеност на висока темепература, веднаш  треба да се тргне во „засолниште“-  климатизирана  или разладена просторија,или доколку нема друга можност-под сенка. Потребно е работникот да се разлади  со отстранување на вишок  облека, лесно полевање или прскање со вода  собна температура), разладување (ако има)  со вентилатор,  ставање влажни  облоги на глава ( чело, околу врат).

Доколку работникот  е свесен,треба се стави во легната положба на грб, со кревање нозе на повисоко и давање што повеќе течности да пие.

Доколку не е при свеста, работникот се врти во бочна положба и веднаш се бара итна медицинска помош со повик 194, која ќе oбезбеди професионална медицинска помош и по потреба транспорт во соодветна медицинска установа.

Кратки информации за заштита од топлотен бран заинтересираните може да добијат и од брошурата објавена на web страницата на Државниот инспекторат за труд www.dit.gov.mk.